Tarih Bilimi Nedir 11

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin semtı sıra, bu olaylarla müntesip bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut isim-dışı farkı gözetmeksizin, iz ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın güzeşteini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei lügat konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişik bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları çekmece önüne aldatmaınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir henüz evetşanabilmesi üzere bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma kontralığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık derç vasıtasıyla bili edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının semtı sıra çok henüz geniş bir mazmun derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca giderek huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]